Apple siết Full Disk Access trên macOS trước rủi ro từ trợ lý AI
Ngày 2/10/2026, Apple đăng thông báo chính thức trên Developer News cho biết hãng sẽ bổ sung các biện pháp kiểm soát mới đối với quyền Full Disk Access (FDA) trên macOS. Theo đúng lời của hãng: “Chúng tôi sẽ giới thiệu thêm các biện pháp kiểm soát để đảm bảo rằng người dùng thực sự muốn cấp cho ứng dụng mức truy cập đặc biệt này chỉ có thể làm với hành động rất rõ ràng từ phía họ.”
Lý do được Apple nêu rất trực tiếp, và liên quan đến trợ lý AI: “Khi các tác nhân AI ngày càng có năng lực và tính tự chủ, các rủi ro liên quan đến mức truy cập này sẽ tăng lên đáng kể.”
Quyền Full Disk Access có mặt từ lâu nhằm cho phép ứng dụng sao lưu hoạt động đúng trên máy Mac. Nhưng chính vì cơ chế này phần lớn bỏ qua các lớp kiểm soát khác mà một số nhà phát triển có thể chạm tới tệp, thư, tin nhắn và thậm chí lịch sử trình duyệt mà người dùng không hề hay biết. Đây chính là khoảng hở mà Apple muốn vá lại trong bối cảnh trợ lý tự hành ngày càng phổ biến.
Quyền này thực tế mở ra những gì? Theo tài liệu nền tảng bảo mật của Apple, khi một ứng dụng được cấp FDA, nó có thể truy cập mọi tệp trên máy tính của bạn, bao gồm dữ liệu từ các ứng dụng khác như Mail, Messages, Safari và Home, dữ liệu trong bản sao lưu Time Machine, cùng một số cài đặt quản trị nhất định cho mọi người dùng.
Theo hướng dẫn bảo mật nền tảng của Apple, để cấp quyền truy cập toàn bộ ổ lưu trữ nội bộ, người dùng phải tự chỉnh trong System Settings, mục Privacy & Security, rồi chọn Privacy (từ macOS 13 trở lên; System Preferences ở macOS 12 trở xuống). Quyền truy cập rộng vào ổ đĩa đã xuất hiện từ macOS 10.13, còn mô hình xin phép riêng cho Documents, Downloads, Desktop, iCloud Drive và các ổ mạng ra mắt từ macOS 10.15.
Điểm đáng chú ý là Apple chưa công bố chi tiết kỹ thuật cụ thể cho thay đổi này. Không có số phiên bản macOS nào được nêu, không có số beta, không có ngày triển khai, không có mã lỗi và cũng không có thời hạn chót. Cả TechCrunch (bài của Sarah Perez, lúc 11:11 giờ PDT ngày 2/10) lẫn The Verge (bài của Emma Roth) đều ghi nhận hãng không trả lời câu hỏi làm rõ và không nói khi nào bản thay đổi sẽ tới người dùng.
Bối cảnh phát sinh vụ việc vẫn đang tranh luận. Nhà báo Jason Aten của Inc cho biết ứng dụng Muse của Meta trên Mac có thể đọc tin nhắn riêng tư mà không cần sự cho phép rõ ràng. Đại diện Meta là Andy Stone phản hồi rằng quyền truy cập Messages hoàn toàn là tùy chọn và đòi hỏi người dùng bật cả Full Disk Access lẫn kết nối Messages. TechCrunch cũng dẫn một báo cáo của Wired rằng một lỗ hổng trong ứng dụng ChatGPT trên Mac có thể cho phép chạm tới dữ liệu nhạy cảm.
Đánh đổi của việc siết quyền: kiểm soát chặt hơn giảm nguy cơ lạm dụng quyền từ phần mềm độc hại hoặc ứng dụng không đáng tin, đồng thời bảo vệ riêng tư tốt hơn. Đổi lại, nhiều phần mềm hợp pháp thực sự cần quyền này để chạy đúng: công cụ sao lưu, tiện ích quản lý hệ thống, và các công cụ phát triển phải đọc sâu hệ thống để gỡ lỗi hay tích hợp thiết bị. Nếu bước xác nhận thêm quá nhiều bước, các nhà phát triển sẽ phải tìm cách thay thế hoặc thuyết phục người dùng cấp quyền theo cách khác.
Lỗi thường gặp khi quản lý quyền này: người dùng hay nhầm Full Disk Access với quyền truy cập vào thư mục cụ thể như Documents hay Desktop, rồi cấp quá tay khi thực tế chỉ cần một thư mục. Ngược lại, cấp xong mà ứng dụng vẫn chạy lỗi thường là do thiếu quyền phụ trợ như Accessibility hoặc quyền đọc khoá chuỗi trong Keychain. Một lỗi nữa là sau khi cấp quyền không kiểm tra lại, nên mặc định tin rằng ứng dụng chỉ đọc đúng phần dữ liệu đã cam kết.
Gợi ý cho người dùng: khi một ứng dụng xin FDA, hãy hỏi rõ nó cần đọc thư mục nào và có thể thu hẹp quyền thay vì cấp cả ổ đĩa hay không. Kiểm tra định kỳ danh sách trong System Settings để gỡ bỏ các ứng dụng đã không còn dùng, và cập nhật hệ điều hành thường xuyên vì chính sách bảo mật thường đi kèm các bản vá riêng.
Về mặt kỹ thuật, FDA vẫn là quyền rất mạnh. Người dùng nên hiểu rõ nó dẫn tới rủi ro gì trước khi cấp cho bất kỳ ứng dụng nào, đặc biệt là ứng dụng trợ lý AI vì các công cụ này thường tự quyết định hành động thay vì chỉ chờ lệnh từng bước.
Tóm lại: đây là một bước đi đáng chú ý của Apple khi siết quyền hệ điều hành trước thời đại trợ lý AI ngày càng tự chủ. Vì hãng chưa công bố chi tiết triển khai, người dùng cần theo dõi bản cập nhật hệ điều hành cùng hướng dẫn chính thức từ hãng để biết chính xác thời điểm và cách thức áp dụng.
Nguồn tham khảo:
