OpenAI vừa hoàn tất đợt bán cổ phiếu thứ cấp trị giá khoảng 7 tỷ USD, cho phép nhân viên hiện tại và cựu nhân viên bán cổ phần ở mức định giá 852 tỷ USD. Đây là bước chuẩn bị quan trọng trước thềm đợt IPO được giới đầu tư mong chờ bậc nhất trong làng công nghệ.
Chi tiết thương vụ 7 tỷ USD
CNBC xác nhận hôm thứ Hai rằng OpenAI đã hoàn tất đợt bán cổ phiếu thứ cấp (secondary share sale) trị giá khoảng 7 tỷ USD, giúp nhân viên hiện tại và cựu nhân viên có thể bán cổ phần ở định giá 852 tỷ USD. Bloomberg là đơn vị đầu tiên đưa tin về con số này.
Đợt chào bán (tender offer) được chuẩn bị từ khi OpenAI khép lại vòng gọi vốn kỷ lục 122 tỷ USD hồi tháng 3. Thương vụ giúp giảm bớt áp lực thanh khoản trước mắt, cho phép nhân viên hiện thực hóa một phần cổ phần trước thềm IPO tiềm năng rất lớn của công ty.
Đáng chú ý, đây không phải lần đầu OpenAI dùng hình thức bán cổ phiếu thứ cấp trước IPO. Công ty từng hoàn tất đợt tender offer 6,6 tỷ USD ở mức định giá 500 tỷ USD hồi tháng 10, và một đợt 1,5 tỷ USD vào năm 2024.
Hành trình từ startup đến gã khổng lồ
OpenAI bước vào tầm ngắm của công chúng sau khi ra mắt chatbot ChatGPT vào năm 2022, và nhanh chóng trở thành một trong những công ty tư nhân tăng trưởng nhanh nhất hành tinh. Công ty đã nộp hồ sơ đăng ký IPO một cách kín đáo (confidentially) lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) hồi tháng 6.
Định giá 852 tỷ USD đưa OpenAI vào nhóm những công ty tư nhân có giá trị lớn nhất thế giới, cạnh tranh trực tiếp với SpaceX và Anthropic — hai cái tên cũng đang có những bước chuẩn bị tương tự cho thị trường công khai. Việc ba “kỳ lân” AI hàng đầu cùng tiến về IPO được giới phân tích nhận định sẽ là một trong những sự kiện tài chính lớn nhất lịch sử.
Vì sao đợt bán cổ phiếu này quan trọng?
- Thanh khoản cho nhân viên: nhân viên OpenAI nắm lượng lớn cổ phiếu nhưng khó bán khi công ty còn tư nhân; đợt tender offer là kênh hiện thực hóa tài sản chính.
- Tín hiệu IPO: các đợt bán thứ cấp liên tiếp cho thấy lộ trình lên sàn đang được chuẩn bị kỹ lưỡng.
- Không pha loãng vốn: khác với gọi vốn thường, hình thức này không phát hành cổ phần mới, không làm loãng tỷ lệ sở hữu cổ đông hiện hữu.
- Áp lực tài chính: OpenAI được cho là lỗ khoảng 39 tỷ USD trong năm ngoái do chi phí đào tạo mô hình và hạ tầng AI khổng lồ — thông tin làm dấy lên câu hỏi về khả năng sinh lời trước thềm IPO.
Thị trường phản ứng thế nào?
Giới đầu tư đang theo dõi sát sao diễn biến IPO của OpenAI cùng SpaceX và Anthropic. Một số chuyên gia lo ngại ba đợt IPO khổng lồ diễn ra gần nhau có thể hút thanh khoản khỏi thị trường, trong khi người khác cho rằng đây là dấu hiệu của một kỷ nguyên mới cho ngành công nghệ. Điểm mấu chốt mà các nhà đầu tư quan tâm là liệu OpenAI có thể chứng minh mô hình kinh doanh bền vững giữa cuộc đua chi tiêu AI không có điểm dừng.
Cuộc đua IPO của các công ty AI
OpenAI không phải công ty AI duy nhất chuẩn bị lên sàn. SpaceX và Anthropic cũng được cho là đang có những bước đi tiền IPO với câu chuyện rất khác nhau: trong khi SpaceX được hậu thuẫn bởi dòng tiền ổn định từ dịch vụ phóng vệ tinh và Starlink, Anthropic và OpenAI vẫn phụ thuộc lớn vào vốn nhà đầu tư để tài trợ cho cuộc đua phát triển mô hình. Các quỹ lớn như Yardeni Research nhận định ba đợt IPO khổng lồ này sẽ không hút hết thanh khoản khỏi thị trường, nhưng các quỹ chỉ số như SPY hay QQQ có thể phải cơ cấu lại khi cổ phiếu chính thức niêm yết. Với nhà đầu tư cá nhân, việc theo dõi các đợt tender offer như lần này là cách đánh giá sớm sức khỏe tài chính và mức độ sẵn sàng IPO của một công ty tư nhân.
Kết luận
Đợt bán cổ phiếu 7 tỷ USD là cột mốc quan trọng trên hành trình tiến tới IPO của OpenAI, mang lại thanh khoản cho nhân viên và củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Dù thời điểm chính thức lên sàn chưa được công bố, mọi động thái của OpenAI đều sẽ tiếp tục là tâm điểm của giới công nghệ và tài chính toàn cầu.
