Electronic Arts (EA) chính thức về tay nhóm quỹ Saudi Arabia dẫn đầu bởi Quỹ Đầu tư công Saudi (PIF) trong thương vụ trị giá 55 tỷ USD. Đây là thương vụ mua bán có đòn bẩy (leveraged buyout) lớn nhất lịch sử, đưa những tựa game quen thuộc như The Sims, EA FC, Battlefield và Madden NFL vào tay nhà đầu tư Trung Đông.
Thương vụ được công bố lần đầu từ tháng 9, và đến đầu tháng 8 vừa qua đã chính thức hoàn tất. Nhóm mua gồm PIF, quỹ Silver Lake và Affinity Partners, quỹ liên kết với nhà đầu tư Jared Kushner. Theo đó, PIF bỏ ra khoảng 36 tỷ USD, phần còn lại được tài trợ bằng khoản vay 20 tỷ USD từ JPMorgan. Cổ đông EA nhận 210 USD cho mỗi cổ phiếu, và cổ phiếu EA đã bị hủy niêm yết khỏi sàn NASDAQ sau khi giao dịch khép lại.
Vì sao thương vụ này đặc biệt?
Với mức giá 55 tỷ USD, đây là thương vụ mua lại ngành game lớn thứ hai mọi thời đại, chỉ sau thương vụ Microsoft thâu tóm Activision Blizzard trị giá 69 tỷ USD. Nhưng nếu tính riêng các thương vụ dùng đòn bẩy nợ, EA chính là thương vụ lớn nhất từ trước đến nay. Con số này cũng cho thấy tham vọng khổng lồ của PIF trong lĩnh vực giải trí số, khi quỹ này đang sở hữu số tài sản khoảng 514 tỷ bảng Anh.
EA hiện phục vụ hơn 700 triệu người chơi trên toàn cầu với hàng loạt thương hiệu đình đám. Ngoài ba cái tên kể trên, công ty còn sở hữu Apex Legends, Need for Speed, Star Wars Jedi và các tựa game thể thao được phát hành hằng năm. Việc sở hữu “gã khổng lồ” này giúp Saudi Arabia mở rộng nhanh chóng tấm bản đồ công nghiệp game toàn cầu, sau hàng loạt khoản đầu tư vào các công ty game và tổ chức esports khác.
Người hâm mộ lo ngại điều gì?
Tin vui cho ban lãnh đạo khi CEO Andrew Wilson tiếp tục giữ vai trò điều hành. Tuy nhiên, cộng đồng game thủ dấy lên nhiều lo ngại về tương lai của các tựa game yêu thích. Những mối bận tâm lớn nhất gồm nguy cơ sa thải hàng loạt nhân viên, việc tăng cường các hình thức kiếm tiền trong game, cũng như khả năng kiểm duyệt nội dung vì khác biệt văn hóa và chính sách của nhà đầu tư mới.
Một trong những ví dụ điển hình là The Sims, tựa game vốn nổi tiếng với nội dung đa dạng về giới tính và bản dạng. Người chơi lo sợ các bản cập nhật sau này có thể bị thu hẹp. Một bản kiến nghị mang tên #BlockTheEADeal cũng đã được lan truyền với hàng nghìn chữ ký, dù vẫn chưa tạo ra thay đổi nào về mặt pháp lý.
Tác động với ngành game
Việc EA rời sàn chứng khoán cũng đặt ra câu hỏi lớn về xu hướng tư nhân hóa trong ngành game. Khi không còn áp lực báo cáo kết quả kinh doanh hằng quý, các hãng game có thể đầu tư dài hơi hơn, nhưng cũng có thể bị chi phối bởi chiến lược của các quỹ đầu tư. Saudi Arabia đã có mặt trong ngành game nhiều năm qua thông qua công ty con Savvy Games và các khoản đầu tư nhỏ giọt; lần này, họ chính thức trở thành một trong những ông chủ lớn nhất làng game thế giới.
Đối với game thủ Việt Nam, thương vụ này ít gây ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm chơi game trong ngắn hạn: các máy chủ, bản cập nhật và tựa game vẫn hoạt động bình thường. Nhưng về dài hạn, hướng phát triển của EA FC, The Sims hay Battlefield sẽ phản ánh rõ chiến lược của chủ sở hữu mới, và đó là điều đáng theo dõi trong những năm tới.
Bối cảnh quan hệ game – thể thao điện tử Saudi Arabia
Đầu tư vào EA không phải bước đi đầu tiên của Saudi Arabia trong ngành game. Quỹ PIF đã sở hữu một phần cổ phần EA từ hơn 5 năm trước, và công ty con Savvy Games Group được thành lập với mục tiêu đầu tư 38 tỷ USD vào ngành game toàn cầu. Tính đến nay, Saudi Arabia đã rót vốn vào hàng chục công ty game và tổ chức esports, bao gồm SNK (nhà phát hành Street Fighter và Samurai Shodown), Scopely (tựa game Marvel Strike Force) và một phần giải đấu eSports thế giới.
Những bước đi này nằm trong tầm nhìn Transformation 2030 của chính phủ Saudi Arabia, nhằm đa dạng hóa nền kinh tế ngoài ngành dầu mỏ. Game và nội dung số được coi là ngành chiến lược, và việc sở hữu một hãng game lớn như EA giúp họ có vị trí vững chắc hơn trong hệ sinh thái giải trí toàn cầu. Dù tương lai của EA sẽ ra sao dưới chủ sở hữu mới vẫn còn là ẩn số, nhưng rõ ràng là quan hệ giữa Trung Đông và ngành game toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng hơn bao giờ hết.
Tham khảo thêm
BBC: Saudi-led group completes $55bn purchase of gaming giant EA
AP: Video game giant Electronic Arts closes $55 billion go-private sale
AP: How Electronic Arts’ $55 billion go-private deal could impact the video game industry
