Monad L1: Blockchain paralell EVM 10K TPS

Monad là gì?

Monad là một blockchain Layer 1 (L1) mới, được thiết kế để mang lại tốc độ siêu nhanh đồng thời vẫn duy trì tương thích hoàn hảo với EVM (Ethereum Virtual Machine). Dù có thể xử lý hàng ngàn giao dịch mỗi giây, các nhà phát triển vẫn có thể viết smart contract bằng Solidity như trên Ethereum — không cần học ngôn ngữ mới hay thay đổi công cụ phát triển.

Tháng 11/2025, Monad đã ra mainnet sau hơn 2 năm nghiên cứu và testnet. Dự án được dẫn dắt bởi Keone Hon và James Hunsaker, hai người từng làm việc 8 năm tại Jump Trading trong lĩnh vực giao dịch cao tần (HFT). Với quỹ mobilized lên tới 244 triệu USD (kể cả seed và Series A), Monad được xem như một trong những кандида likelihood để “thử thách” sự thống trị của Ethereum trong mundo L1.

Sơ đồ quy trình blockchain 8 bước từ tạo khối, xác nhận P2P đến cập nhật sổ cái — Quy trình hoạt động của blockchain từ khối đến đồng thuận hoàn tất

Tối ưu hiệu năng: 3 kỹ thuật cốt lõi

1. Parallel Execution (Thực hiện song song)

Điểm khác biệt lớn nhất của Monad là khả năng thực hiện giao dịch song song. Trong khi hầu hết các blockchain xử lý giao dịch theo thứ tự (một giao dịch sau một giao dịch), Monad cho phép nhiều giao dịch được xử lý cùng một lúc — miễn là chúng không ảnh hưởng đến cùng một phần trạng thái (state).

Cách hoạt động:

Validator nhận một block gồm hàng chục nghìn giao dịch.
Monad phân tích các giao dịch để phát hiện xung đột (hai giao dịch cùng chỉnh sửa cùng một account hoặc contract storage).
Các giao dịch khôngConflict được thực hiện đồng thời trên nhiều luồng (thread).
Các giao dịch Conflict sẽ được lật lại và thực hiện lại trong đúng thứ tự sau khi dữ liệu được đồng bộ.

Kết quả: Monad có thể đạt 10.000+ giao dịch/giây (TPS) trên testnet, với mục tiêu tối ưu hơn trên mainnet.

2. MonadBFT: Consensus siêu nhanh

Monad sử dụng một cơ chế consenso riêng gọi là MonadBFT (Monad Byzantine Fault Tolerant). Đây là phiên bản tối ưu của algoritm consensus truyền thống, được thiết kế để có:

Thời gian Block: 0,3 giây
Thời gian cuối cùng (Finality): 0,6 giây

Điều này có nghĩa một giao dịch được xem là “final” (không thể thay đổi) chỉ sau 0,6 giây — nhanh hơn nhiều so với Ethereum (khoảng 6-12 phút) và ngay cả so với nhiều L2 hiện nay.

3. MonadDB: Cơ sở dữ liệu tối ưu cho blockchain

Thay vì dùng các database phổ biến như LevelDB hoặc RocksDB, Monad tự xây dựng MonadDB — một KV database từ الصفر, được tối ưu đặc biệt để lưu trữ Merkle Patricia Trie (MPT) của EVM.

Các cải tiến chính:

Chạy trực tiếp trên SSD (không cần tải toàn bộ state vào RAM).
Hỗ trợ đọc/ghi song song nhờ kiến trúc các luồng I/O độc lập.
Sử dụng io_uring trên Linux để giảm thiểu overhead hệ thống.
Có thể truy cập trực tiếp vào block device để tối ưu hiệu năng I/O.

Nhờ MonadDB, node Monad chỉ cần khoảng 500GB RAM để vận hành mainnet — výrazly ít hơn nhiều blockchain L1 khác (thường đòi hỏi TB RAM).

Tương thích EVM: “Di chuyển ngay mà không đổi code”

Một lợi thế lớn nhất của Monad là tương thích EVM tại mức bytecode. Điều này có nghĩa:

Mọi công cụ phát triển Ethereum hiện có đều hoạt động: Hardhat, Foundry, Remix, Truffle.
Các ví như MetaMask, WalletConnect chỉ cần thay đổi RPC endpoint.
Các framework như Truffle, Hardhat, Foundry có thể deploy contract mà không cần plugin đặc biệt.
Các công cụ phân tích như Etherscan, Blockscout có thể hoạt động ngay sau khi thêm hỗ trợ mạng Monad.

Điểm mạnh này giúp Monad “kéo theo” hàng trăm nghìn dự án, công cụ và nhà phát triển từ hệ sinh thái Ethereum mà không phải xây dựng từ zéro.

Team và quỹ mobility

Monad được thành lập bởi ba người sáng lập có nền tảng mạnh trong giao dịch tài chính và hệ thống:

Keone Hon (CEO): 8 năm tại Jump Trading, chuyên về HFT và hệ thống low-latency.
James Hunsaker (CTO): 8 năm tại Jump Trading, hiện heads Category Labs (phát triển protocol).
Eunice Giarta (COO): Kinh nghiệm từ Broadway Technology, Shutterstock và Bank of America Merrill Lynch.

Cho tới tháng 8/2026, Monad đã mobilized quỹ qua 2 vòng:

Seed round: 19 triệu USD (2023)
Series A: 225 triệu USD — được dẫn dắt bởi Paradigm (quỹ nổi tiếng đầu tư vào crypto và công nghệ sâu), tham gia cùng Greenoaks và Jump Crypto (công ty con của Jump Trading).

Tổng quỹ mobility: 244 triệu USD — một trong những con số lớn nhất cho một dự án L1 mới.

Đồng xu Bitcoin vật lý màu vàng nổi bật biểu tượng tiền mã hóa — Tiền mã hóa và token là tâm điểm của hệ sinh thái blockchain

Token MON: Tiêu dùng và chính sách phát hành

Token chính thức của Monad có mã MON, có các vai trò chính:

Thanh toán gas phí trên mạng.
Staking để trở thành validator hoặcDelegate cho validator。
Quyền quản trị (governance) trong tương lai.

Thông tin tổng cung và phân bổ ban đầu:

Tổng cung: 100 tỷ MON
Phát hành ban đầu (tại mainnet): 10,8% tổng cung

3,3% qua airdrop đến 76.000 ví đầu tiên
7,5% qua public token sale trên Coinbase (gây quỹ 269 triệu USD)

Lịch unlock token sẽ kéo dài vài năm, với các đợt unlock lớn bắt đầu từ giữa đến cuối năm 2026. Điều này giúp giảm áp lực bán ra ngay sau khi ra mắt.

Hệ sinh thái Monad ban đầu

Trong vòng vài tháng sau mainnet, tổng giá trị bị khóa (TVL) trên Monad đã vượt mốc 350 triệu USD. Các dự án chủ đạo đã sớm triển khai bao gồm:

Các dự án Ethereum-native (di chuyển nhờ EVM compatibility)

Uniswap: Sàn đổi chính, xử lý khối lượng swap lớn nhất trên Monad.
Morpho: Giao thức vay cho vốn hiệu suất cao.
Curve Protocol: Sàn swap ổn định và tài sản przywiązado.

Các dự án Monad-native (xây dựng riêng cho Monad)

Kintsu: Giao thức staking lỏng (LSTs) cho MON và stablecoin, cung cấp APY lên tới 14%+ qua SuperMON vaults.
Kuru: Tập trung vào stablecoin và giao dịch tiền tệ.
Curvance: Giao thức vay cho vốn dựa trên Solidity.

Ngoài ra, Monad còn có sự’intégrate của các dự ánhạ tầng như LayerZero (cross-chain), Pyth Network (oracle) và Wormhole (bridge).

Monad so với các L1 khác

Để xem vị trí của Monad trong thị trường L1 hiện nay, bảng so sánh dưới đây cho thấy điểm mạnh và điểm yếu tương đối:

Tiêu chí	Monad	Ethereum	Solana	Sui
TPS (theo ad)	10.000+	15-30 (L1)	65.000+	120.000+
Block time	0,3s	12s	0,4s	0,5s
Finality	0,6s	6-12 phút	12-15s	1-2s
EVM Compatibility	✅ Full bytecode	✅ Native	❌ (cần Neon EVM)	❌ (cần resmi)
Smart contract language	Solidity	Solidity	Rust, C	Move
Developer tooling	Ethereum-full (Hardhat, Foundry, etc.)	Ethereum-full	Solana-specific	Move-specific
Decentralization	Đang phát triển (Validatorally)	Cao (nhiều validators)	Trung bình	Đang phát triển

Như bảng trên, Monad mang lại sự kết hợp hiếm có: tốc độ gần với Solana/Sui nhưng vẫn giữ tương thích EVM hoàn hảo. Đây là lợi thế cạnh tranh lớn vì:

Nhà phát triển không cần học ngôn ngữ mới.
Công cụ phát triển không cần thay đổi.
Hàng trăm nghìn dApp Ethereum có thể “di chuyển” mà không viết lại code.

Rủi ro và thách thức

Dù có tiềm năng lớn, Monad vẫn đối mặt với một số thách thức:

Độ mới của mạng: Mainnet mới ra mắt (tháng 11/2025), cần thời gian để ổn định và thu hút đủ validators.
Phức tạp của teknik: Parallel execution và MonadDB là các kỹ thuật mới, có thể có lỗi chưa được phát hiện.
Cuộc tranh chấp L1: Thị trường L1 đang nóng với nhiều dự án (Aptos, Sei, Blast, zkSync 등).
Phân bổ token: Cần xem xét kỹ các đợt unlock token trong tương lai để tránh áp lực xuống giá.

Kết luận

Monad là một trong những dự án L1 thú vị nhất trong những năm gần đây, nhờ mang lại giai breakthrough trong việc kết hợp tốc độ cao với tương thích EVM. Nếu dự án успешно duy trì ổn định sau mainnet và tiếp tục thu hút nhà phát triển, Monad có thể trở thành một lựa chọn nghiêm tthay thế cho những ai muốn xây dựng dApp mà không muốn O sacrificing performance hoặc trải nghiệm nhà phát triển.

Với team có nền tảng mạnh trong hệ thốnglow-latency, quỹ mobility lớn, vàroute map rõ ràng, Monad xứng đáng được đặt trên radar của mọi người quan tâm đến blockchain và Web3. Để theo dõi tiến độ, bạn có thể truy cập: