Robot hình người: Cuộc đua toàn cầu và ứng dụng thực tế

Robot hình người (humanoid robot) đang chuyển từ khoa học viễn tưởng sang thực tế sản xuất. Goldman Sachs dự báo thị trường robot hình người có thể đạt 38 tỉ USD vào năm 2035 (Goldman Sachs Research), trong khi Morgan Stanley vừa nâng dự báo lên 50.000 robot hình người xuất xưởng tại Trung Quốc trong năm 2026 — gấp đôi số liệu trước đó (CNBC, 24/6/2026). Đây không còn là tương lai xa, mà là cuộc đua công nghệ thực sự đang diễn ra ngay bây giờ.

Các ông lớn đang chơi gì?

Tesla Optimus

Elon Musk nhiều lần tuyên bố mục tiêu giá Optimus dưới 20.000 USD, với kế hoạch sản xuất 1 triệu robot hình người mỗi năm ở thế hệ Gen 3 và 10 triệu ở thế hệ Gen 4 tại nhà máy Texas (The Robot Report). Tuy nhiên, tính đến giữa năm 2026, số lượng Optimus thương mại thực tế vẫn là câu hỏi lớn — Tech Times ghi nhận Tesla tuyên bố “sản xuất trong năm nay, gửi lô đầu” nhưng chưa có xác nhận số liệu sản xuất cụ thể. Musk vẫn là người lạc quan nhất ngành, nhưng thị trường đang chờ bằng chứng thực tế.

Figure 03 tại BMW

Figure — startup robot hình người được định giá khoảng 39 tỉ USD (chưa có doanh thu, theo Tech Times) — đang triển khai robot Figure 03 tại nhà máy BMW Spartanburg ở Nam Carolina, Mỹ. Robot thực hiện công việc logistics và phân loại phụ tùng trong dây chuyền sản xuất, đánh dấu một trong những ứng dụng robot hình người trong sản xuất công nghiệp thực sự đầu tiên trên thế giới.

Apptronik Apollo và Mercedes-Benz

Apptronik — công ty con của NASA — đã gọi được 520 triệu USD trong vòng Series A tháng 2/2026, với định giá 5 tỉ USD. Tổng vốn gọi được đã vượt 935 triệu USD, trong đó Google tham gia vòng 350 triệu USD (CNBC, 11/2/2026). Apollo đang được hợp tác thương mại triển khai tại nhà máy Mercedes-Benz, làm việc theo ca sản xuất thực tế.

Boston Dynamics Atlas bản điện

Tại CES 2026, Boston Dynamics công bố bản thương mại của Atlas điện — bắt đầu giao hàng năm 2026, với công suất nhà máy 30.000 robot mỗi năm và “production fully committed” (Forbes). Hyundai — công ty mẹ — lên kế hoạch triển khai Atlas tại nhà máy ở Mỹ từ năm 2028. Google DeepMind đang hợp tác phát triển AI cho Atlas thế hệ mới.

Unitree IPO 9 tỉ USD

Đáng chú ý nhất trong nửa đầu 2026 là Unitree — startup robot hình người Trung Quốc — IPO trên sàn Thượng Hải ngày 6/8/2026 với định giá 9 tỉ USD, trở thành đợt IPO robot hình người đáng chú ý đầu tiên của Trung Quốc (CNBC, 6/8/2026). Robot G1 của Unitree có giá khoảng 17.900 USD, thấp nhất trong các robot hình người thương mại hiện nay. Tuy nhiên, Unitree cũng bị FCC chặn khỏi thị trường Bắc Mỹ vì lo ngại an ninh quốc gia.

Triển khai thực tế trong nhà máy

Ngoài các tên tuổi lớn, robot hình người đã bắt đầu làm việc thực sự trong môi trường sản xuất:

Figure 03: BMW Spartanburg — logistics, phân loại phụ tùng
Apptronik Apollo: Mercedes-Benz — hợp đồng thương mại chính thức, robot làm ca tại nhà máy
UBTech Walker S1: Đang làm việc tại nhà máy BYD ở Trung Quốc
Amazon Fauna Robotics: Amazon mua startup Fauna Robotics (robot hình người cỡ trẻ em “Sprout”) ngày 24/3/2026 (CNBC, 24/3/2026)

Tesla Optimus vẫn là ngoại lệ duy nhất chưa có xác nhận sản lượng thương mại — phần lớn do Musk thường công bố sớm hơn thực tế triển khai.

Dự báo thị trường

Các tổ chức tài chính lớn đều đưa ra dự báo tăng trưởng mạnh:

Goldman Sachs: 38 tỉ USD vào 2035, đơn hàng robot hình người có thể “bùng nổ” trong 2026 (CNBC Video, 28/11/2025)
Morgan Stanley: 50.000 robot xuất xưởng tại Trung Quốc trong 2026; tiềm năng dài hạn 5.000 tỉ USD (CNBC, 24/6/2026)
MarketsandMarkets: 50,27 tỉ USD vào 2035, CAGR 28.1%
Barclays: 200 tỉ USD vào 2035
Jensen Huang (Nvidia): Tuyên bố thị trường 40.000 tỉ USD — con số gây tranh cãi, chỉ là ước tính rất tham vọng

Lưu ý rằng Unitree IPO 9 tỉ USD với robot giá khoảng 17.900 USD cho thấy thị trường đang tiến tới mức giá hợp lý hơn, đủ để mở rộng quy mô trong vài năm tới.

Thách thức và câu hỏi mở

Mặc dù thị trường tăng trưởng mạnh, robot hình người vẫn đối mặt nhiều thách thức thực tế:

An toàn: Robot nặng hàng trăm kg hoạt động cùng con người trong nhà máy — tiêu chuẩn an toàn chưa hoàn chỉnh
Độ tin cậy: Vẫn chưa có dữ liệu dài hạn về thời gian hoạt động không lỗi (uptime) trong môi trường thực
Giá thành: Optimus nhắm 20.000 USD nhưng chưa sản xuất; Atlas giao 30.000 robot/năm nhưng giá chưa công bố; Unitree G1 ở mức 17.900 USD nhưng bị chặn ở Bắc Mỹ
Công nghệ AI: Khả năng xử lý các tình huống chưa từng gặp (edge cases) vẫn là rào cản lớn — DeepMind và các lab AI đang nghiên cứu tích cực

Tham khảo thêm: