Sony Semiconductor Solutions và TSMC vừa chính thức ký thỏa thuận liên doanh trị giá khoảng 4,69 tỷ USD để sản xuất cảm biến ảnh thế hệ mới tại Nhật Bản. Thương vụ này đánh dấu bước đi chiến lược của hai gã khổng lồ nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng linh kiện quan trọng bậc nhất trong kỷ nguyên điện thoại thông minh, robot và xe tự lái.
Chi tiết thương vụ liên doanh cảm biến ảnh
Ngày 11/8/2026, Sony Semiconductor Solutions (SSS) và TSMC đã ký thỏa thuận ràng buộc pháp lý để thành lập công ty liên doanh mang tên Advanced Vision Semiconductor Manufacturing Corporation. Đây là bước cụ thể hóa bản ghi nhớ hợp tác được công bố hồi tháng 5/2026. Liên doanh đặt trụ sở tại thành phố Koshi, tỉnh Kumamoto, Nhật Bản, nằm ngay cạnh nhà máy JASM của TSMC tại đây.
Theo cơ cấu vốn, Sony sẽ là cổ đông nắm quyền kiểm soát duy nhất khi góp khoảng 465 tỷ yen (tương đương khoảng 2,92 tỷ USD), bao gồm tiền mặt và chuyển giao nhà máy mới xây tại Koshi. TSMC góp 282 tỷ yen (khoảng 1,77 tỷ USD). Tổng vốn đầu tư của liên doanh lên tới 4,69 tỷ USD. Vốn góp được thực hiện theo từng giai đoạn, phụ thuộc vào nhu cầu thị trường, và liên doanh dự kiến nhận hỗ trợ tài chính từ chính phủ Nhật Bản.
Vai trò của hai bên được phân công rõ ràng: Sony dẫn dắt công nghệ cảm biến và thiết kế sản phẩm, trong khi TSMC cung cấp quy trình sản xuất tiên tiến. Mục tiêu là sản xuất hàng loạt từ năm 2029.
Vì sao Sony và TSMC bắt tay nhau?
Thị trường cảm biến ảnh đang thay đổi nhanh chóng. Sony hiện là nhà cung cấp cảm biến CMOS hàng đầu thế giới, phục vụ các hãng smartphone lớn như Apple, Huawei và Samsung. Tuy nhiên, việc xây dựng nhà máy sản xuất chip tiên tiến đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ. Hợp tác với TSMC giúp Sony giảm bớt gánh nặng đầu tư, đồng thời tiếp cận quy trình sản xuất hiện đại nhất mà không phải tự phát triển toàn bộ.
Về phía TSMC, hãng đúc chip Đài Loan có thêm một nguồn doanh thu ổn định và mở rộng hệ sinh thái khách hàng. Nhà máy JASM tại Kumamoto vốn đã là trung tâm sản xuất chip của TSMC tại Nhật Bản, nên việc đặt liên doanh ngay cạnh giúp tối ưu chuỗi cung ứng và nhân lực.
Bối cảnh hợp tác giữa hai tập đoàn
Mối quan hệ giữa Sony và TSMC không mới. Sony từ lâu là khách hàng lớn của TSMC, đặt đơn sản xuất chip cho nhiều dòng sản phẩm từ cảm biến ảnh đến bộ xử lý. Việc chuyển từ quan hệ khách hàng sang đối tác vốn là bước tiến tự nhiên, giúp hai bên chia sẻ rủi ro đầu tư trong bối cảnh chi phí xây dựng nhà máy bán dẫn ngày càng tăng.
Chính phủ Nhật Bản đóng vai trò quan trọng trong thương vụ này. Kumamoto đang trở thành trung tâm bán dẫn mới của Nhật Bản với hàng loạt dự án của TSMC và các nhà cung cấp linh kiện. Hỗ trợ tài chính từ chính phủ giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu, đồng thời đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng chip cho quốc gia này trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung ngày càng gay gắt.
Thị trường cảm biến ảnh cũng đang chứng kiến sự cạnh tranh quyết liệt từ các đối thủ Trung Quốc như Samsung và OmniVision. Việc kiểm soát quy trình sản xuất tiên tiến ngay tại Nhật Bản giúp Sony duy trì lợi thế công nghệ, đặc biệt trong phân khúc cảm biến cao cấp cho điện thoại flagship và các ứng dụng công nghiệp.
Giới phân tích đánh giá đây là thương vụ gần như không rủi ro cho cả hai bên. Nhà phân tích Hideki Yasuda của Toyo Research nhận xét: liên doanh giúp Sony kiểm soát chi phí vốn, còn TSMC có nguồn cầu ổn định trong dài hạn.
Ý nghĩa với thị trường công nghệ
Liên doanh này không chỉ là câu chuyện của hai công ty. Cảm biến ảnh ngày càng trở thành linh kiện chiến lược, không chỉ cho smartphone mà còn cho robot AI, xe tự lái và các thiết bị thực tế ảo. Khái niệm physical AI đang thúc đẩy nhu cầu cảm biến thị giác cho máy móc, mở ra thị trường mới ngoài điện thoại.
Việc sản xuất tại Nhật Bản cũng giúp giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng tập trung tại Đài Loan, một vấn đề được các chính phủ phương Tây đặc biệt quan tâm sau những căng thẳng địa chính trị gần đây. Nhật Bản đang tích cực thu hút đầu tư bán dẫn thông qua các gói hỗ trợ tài chính, và liên doanh này là một phần của xu hướng đó.
Giao dịch vẫn cần chờ phê duyệt theo quy định pháp luật trước khi chính thức hoàn tất. Tuy nhiên, với cam kết rõ ràng của cả hai bên, liên doanh cảm biến ảnh tại Kumamoto được kỳ vọng sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu trong những năm tới.
