VinFast xe điện Việt Nam vươn ra toàn cầu
VinFast xe điện Việt Nam đang viết một câu chuyện hiếm có trong ngành ô tô: từ một thương hiệu nội địa non trẻ, hãng xe của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đã đặt chân đến hơn 10 quốc gia, mở nhà máy ở châu Á và lên kế hoạch xây dựng nhà máy đầu tiên tại Mỹ. Hành trình này không chỉ đưa xe điện Việt Nam ra thế giới, mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng cạnh tranh trước những ông lớn như Tesla và BYD.
Thành lập năm 2017 tại Hải Phòng, VinFast nhanh chóng trở thành hãng xe điện có tốc độ mở rộng nhanh nhất Đông Nam Á. Chỉ sau vài năm, hãng đã xây dựng hệ sinh thái đầy đủ từ xe máy điện, xe điện nhỏ, SUV đến xe buýt điện và xe tải thương mại.
Kết quả kinh doanh tăng trưởng vượt bậc
Trong năm tài chính vừa qua, VinFast giao hơn 196.000 xe điện, tăng 102% so với năm trước đó. Doanh thu đạt khoảng 3,6 tỷ USD, tăng 105%. Con số này cho thấy tốc độ bán hàng của hãng đang tăng gần gấp đôi mỗi năm, bất chấp lợi nhuận vẫn còn âm.
Đáng chú ý, trong quý đầu tiên của năm nay, VinFast giao 58.577 xe điện, tăng 61% so với cùng kỳ và doanh thu tăng 42% lên 920,7 triệu USD. Phần lớn doanh số vẫn đến từ thị trường nội địa, nhưng tỷ lệ xe xuất khẩu đang tăng dần, chiếm khoảng 8% tổng lượng giao hàng.
Chiến lược nhà máy toàn cầu
Khác với nhiều hãng chỉ xuất khẩu xe, VinFast đặt tham vọng xây nhà máy ngay tại các thị trường trọng điểm. Nhà máy tại India khai trương vào giữa năm 2025 với công suất 50.000 xe mỗi năm, sản xuất các mẫu xe giá rẻ như VF6, VF7 để cạnh tranh trực tiếp với BYD và Tesla tại đây.
Nhà máy tại Indonesia bắt đầu hoạt động cuối năm 2025 chỉ 17 tháng sau lễ khởi công, hướng tới công suất 350.000 xe/năm với tổng vốn đầu tư khoảng một tỷ USD. Tại Bắc Mỹ, nhà máy dự kiến ở bang North Carolina gặp sóng gió pháp lý khi hãng bị chính quyền đòi lại gói hỗ trợ 400 triệu USD vì chậm triển khai, song VinFast vẫn kỳ vọng khởi công lại vào năm 2028.
Trong nước, hệ thống hai nhà máy tại Hải Phòng và Hà Tĩnh đưa tổng công suất toàn cầu của VinFast lên khoảng 600.000 xe mỗi năm.
Dải sản phẩm phủ nhiều phân khúc
Danh mục xe của VinFast ngày càng rộng, từ xe điện nhỏ VF3, VF5, VF6 đến các SUV cỡ lớn VF8, VF9, cùng xe bán tải Wild Pickup và MPV7. Bên cạnh đó, thương hiệu xe thương mại điện Green phục vụ doanh nghiệp và đội xe buýt.
Vị thế cạnh tranh
VinFast đang dẫn đầu thị trường xe điện tại Philippines, đứng thứ tư ở India và thứ tám tại Indonesia. Giới phân tích nhận định “những con hổ xe điện” là BYD và VinFast sẽ định hình cuộc chơi ở khu vực Đông Nam Á, nơi chi phí sản xuất thấp nhưng nhu cầu chuyển đổi xanh ngày càng tăng.
Tuy vậy, con đường chinh phục thế giới của VinFast còn nhiều chông gai. Cổ phiếu VFS niêm yết trên sàn Nasdaq đang giao dịch quanh mức 3 USD, giảm gần 66% so với thời điểm IPO và nằm dưới dao động 52 tuần giữa 2,78 và 5,29 USD. Hãng vẫn đang lỗ hàng chục tỷ đồng mỗi năm và điểm hòa vốn bị đẩy lùi sau năm 2027.
Cổ phiếu và tương lai
Báo cáo điện tử về xe cho thấy VinFast có mục tiêu giao trên 300.000 xe trong năm nay. Nếu đạt được, hãng sẽ tiến gần điểm hòa vốn sớm, khi doanh số đủ lớn để bao quát chi phí cố định của chuỗi nhà máy.
Việc chinh phục các thị trường mới, đặc biệt là Ấn Độ với phân khúc xe cỡ nhỏ giá rẻ, sẽ quyết định liệu VinFast có thể lặp lại hiệu ứng giảm chi phí như BYD khi tái định nghĩa chi phí sản xuất xe điện.
Biến động cổ phiếu VFS cho thấy nhà đầu tư vẫn thận trọng, nhưng số liệu bán hàng tăng hơn gấp và vị thế bỏ khoảng cách trong khu vực là tín hiệu khả quan cho một thương hiệu công nghệ mới sinh. Hành trình của VinFast sẽ thành minh chứng về việc một doanh nghiệp Việt Nam có thể bước ra biển lớn trong cuộc đua xe điện toàn cầu.
