Dịch vụ taxi tự lái Tesla Robotaxi đang mở rộng nhanh chóng trên khắp nước Mỹ, khi Tesla công bố đã phủ sóng 7 khu vực đô thị lớn chỉ trong vài tháng vận hành. Dù đội xe thực tế còn rất nhỏ so với đối thủ Waymo, tốc độ ra mắt tại các thành phố mới và tham vọng của hãng vẫn khiến thị trường phải chú ý.
Robotaxi mở rộng tới 7 thành phố lớn
Ngày 21/7, Tesla chính thức khai trương dịch vụ robotaxi không người lái tại Orlando và Tampa (Florida), đúng một ngày trước khi công bố báo cáo tài chính quý 2. Đây là hai thành phố Florida tiếp theo sau Miami, nơi dịch vụ đã đi vào hoạt động từ giữa tháng 7. Theo xác nhận từ chính Tesla trong cuộc họp nhà đầu tư, dịch vụ hiện đã phủ sóng 7 khu vực đô thị lớn, sử dụng xe Model Y không người lái làm phương tiện chính.
Tại Austin (Texas), nơi Tesla vận hành dịch vụ lâu nhất, giá mỗi chuyến được quảng cáo chỉ khoảng 4,2 USD — mức giá rẻ hơn đáng kể so với taxi truyền thống. Musk từng tuyên bố hệ thống đã chạy 380.000 dặm mà không có sự cố đáng kể nào, và số dặm robotaxi tăng hơn 10% mỗi tuần.
Doanh thu tăng nhưng chi phí vẫn là gánh nặng
Trong quý 2, Tesla ghi nhận doanh thu 28,24 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm ngoái và vượt dự báo 26,32 tỷ USD của giới phân tích. Tuy nhiên, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu chỉ đạt 0,33 USD, thấp hơn mức kỳ vọng 0,5 USD, khiến cổ phiếu giảm gần 5% trong phiên giao dịch sau công bố. Chi tiêu vốn (capex) cả năm được dự kiến lên tới 25 tỷ USD, phần lớn dồn vào hạ tầng sản xuất và công nghệ tự lái.
Dù vậy, quy mô đội xe thực tế vẫn là điểm gây tranh cãi. Theo dữ liệu từ Robotaxi Tracker, số xe không người lái đang hoạt động chỉ khoảng 21 xe, trong đó Austin có khoảng 17 xe, Dallas 4 xe và Houston 1 xe. Tổng số dặm trả phí đạt 2,4 triệu dặm, nhưng tốc độ tăng trưởng đang đi ngang khi hai tháng gần nhất chỉ ghi nhận khoảng 200.000 dặm mỗi tháng. Trong khi đó, Waymo — đối thủ chính của Tesla — đang chạy khoảng 4 triệu dặm mỗi tuần.
Vụ tai nạn đầu tiên và vấn đề an toàn
An toàn là chủ đề nhạy cảm nhất với robotaxi. Ngày 20/7, Tesla nộp báo cáo tai nạn lên cơ quan an toàn giao thông Mỹ (NHTSA), trong đó lần đầu tiên khai nhận một chiếc xe robotaxi bị tai nạn khi đang được nhân viên điều khiển từ xa — một chiếc Model Y đã đâm vào gốc cây khi cố thoát khỏi một con đường cụt ở Houston. Dòng chữ “Remote (Commercial / Test)” trong báo cáo cho thấy Tesla vẫn phụ thuộc vào con người can thiệp từ xa trong những tình huống khó.
Ngoài ra, nhiều báo cáo địa phương ghi nhận các sự cố nhỏ như xe đi ngược chiều trên đường một chiều tại Tampa ngay sau khi dịch vụ ra mắt, cùng 21 vụ va chạm mới được báo cáo lên NHTSA tại Texas. Điều này đặt ra câu hỏi về độ sẵn sàng của công nghệ trước khi Tesla mở rộng quy mô đội xe lên hàng nghìn chiếc.
Uber và cuộc chiến pháp lý
Không chỉ cạnh tranh trên đường phố, robotaxi còn vướng vào cuộc chiến pháp lý. Theo Financial Times, Uber đang vận động hành lang để yêu cầu các nền tảng robotaxi độc lập như Tesla và Waymo phải kết hợp tài xế người. Tại New Jersey, đề xuất của Uber yêu cầu mọi nền tảng robotaxi phải để tài xế con người đảm nhận ít nhất 85% số chuyến đi trong chương trình thí điểm 3 năm. Nếu được thông qua, đề xuất này có thể làm chậm đáng kể kế hoạch mở rộng của Tesla tại các bang khác.
Tương lai của taxi tự lái
Dù còn nhiều thách thức, Tesla vẫn xem robotaxi là mảnh ghép chiến lược dài hạn. Việc mở rộng nhanh sang các thành phố mới giúp hãng thu thập dữ liệu lái xe thực tế để cải thiện phần mềm Full Self-Driving. Musk nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu đưa robotaxi trở thành nguồn doanh thu chính, nhưng con đường từ 21 xe đến một đội xe thương mại lớn vẫn còn rất dài.
Với người dùng Việt Nam, taxi tự lái có thể vẫn là khái niệm xa vời, nhưng cuộc đua giữa Tesla và Waymo sẽ định hình cách cả thế giới di chuyển trong thập kỷ tới. Các hãng xe và nền tảng gọi xe tại châu Á đang theo dõi sát sao mô hình này để áp dụng khi hạ tầng và pháp lý cho phép.
